Da li vidite sve one jezike gore? Mi prevodimo članke Globalnih Glasova da bi svetski građanski mediji bili dostupni svima.

Pogledajte naselje u Rio de Žaneiru kroz objektiv mladog stanovnika

foto de Juliana de Oliveira - localidade: Santa Tereza

Santa Tereza, naselje u Rio de Žaneiru. Fotografija: Juliana de Oliveira, objavljena uz dozvolu.

Limenka sa malom rupom i malo trake za lepljenje. Zvuči jednostavno, ali tu leži paradoks. Ako želite da fotografiše sa digitalnom kamerom u automatskom režimu, sve što treba da uradite je da kliknete. Ali pinhol, majka svih analognih kamera, zahteva mnogo više od toga: dobru dozu strpljenja i koncentracije, za početak, ali i razumevanje osnovnih principa fotografije, a to je kontrola svetlosti. Nakon toga, malo mašte, inspiracije i ohrabrenja će učiniti ostalo.

To je barem ono čime se bavi projekat “Mão na Lata” (Ruka na konzervi). koji se sastoji od distribucije pinhol kamera tinejdžerima od 12 do 18 godina u Komplekso da Mare, naselju u Rio de Žaneiru koje se sastoji od 16 favela u kojima živi oko 130.000. Od pravljanja kamera, koje se prave od konzervi od mleka u prahu, do razvijanja negativa, sve rade sami učesnici, od kojih se traži da dokumentuju svakodnevni život svoje zajednice crno i belo.

Mão na Lata, koji je osnovala fotograf Tatiana Altberg, je ponudila zanat fotografisanja i radionice književnosti za mlade ljude iz zajednice u partnerstvu sa NVO Redes da Maré (Maré mreža) od 2003 godine. Altberg je 2012 godine dobila podršku država naftne kompanije Petrobrás, kroz Brazilski Rouanet Zakon (koji podstiče preduzeća da finansiraju kulturne projekte), za razvoj projekta “Od zanata do digitalnog”, u kojoj učenici uče osnove digitalne fotografije pored pinhol fotografije. Ovaj projekat je takođe ohrabrio učenike da fotografišu mesta koja su navedena u knjigama Mačado de Asisa, brazilskog pisca koji je živeo u Rio de Žaneiru u 19 veku, a bio je jedan od najznačajnijih imena nacionalne književnosti.

Rezltat ove inicijative je knjiga “Cada Dia Meu Pensamento é Diferente” (Svakog dana moja misao je drugačija), gde su sakupljeni radovi tinejdžera, a objavila ih je izdavačka kuća NAU 2013 godine.

foto de Yasmin Lopes - localidade: Ramos

Ramos, u blizini Komplekso da Maré. Fotografija: Yasmin Lopes, objavljena uz dozvolu.

foto de Rafael Oliveira - localidade: Passeio Público, Centro

Passeio Público, centar Rio de Žaneira.Fotografija: Rafael Oliveira, objavljena uz dozvolu.

U knjizi, Eliana Souza Silva, direktorka Redes da Maré, piše o projektu:

Essa obra coletiva caracteriza-se por articular qualidade artística e impacto político. Afirma que os moradores da Maré criam e se (re)inventam todos os dias, como quaisquer cidadãos da polis. A iniciativa é parte do projeto maior da Redes da Maré, instituição que aposta em iniciativas que criem/estimulem experiências estéticas como parte fundamental da vida humana, numa região importante da cidade do Rio de Janeiro, a Maré. […] Tudo isso, reconhecendo esse processo como um direito que se negou historicamente a uma parcela da sociedade brasileira”

Ovaj zajednički rad spaja umetnički kvalitet i politički uticaj. On potvrđuje da stanovnici naselja Maré stvaraju i ponovo otkrivaju sebe svaki dan, kao i bilo koji drugi građanin iz polisa. Ova inicijativa je deo većeg projekta Redes da Maré, institucije koja se zalaže za inicijative koje stvaraju/stimulišu estetska iskustva kao temeljni deo ljudskog života u važnom regionu Rio de Žaneira, Maré. […] Sve ovo odaje priznanje ovom procesu kao pravu koje je istorijski bilo uskraćeno određenom delu brazilskog stanovništva. 

foto de Géssica Nunes - localidade: Rua do Miolo, Nova Holanda, Maré

Miolo ulica u Nova Holanda, Komplekso da Maré. Fotografija: Géssica Nunes, objavljena uz dozvolu.

foto de Nicole Cristina da Silva - localidade: Arcos da Lapa

Lapa Arches, centar Rio de Žaneira. Fotografija: Nicole Cristina da Silva, objavljena uz dozvolu.

Altberg i Luiza Leite, profesori književnosti koji su sarađivali na ovoj knjizi, objašnjavaju šta ih je podstaklo da izaberu ovaj naslov za knjigu:

O título do livro é um fragmento de um dos textos produzidos por um dos alunos do projeto. Queríamos um título capaz de ressaltar a qualidade cambiante do pensamento reflexivo, conquistado pelos alunos após um prolongado processo de criação.

Naslov knjige predstavlja odlomak iz jednog eseja koji je napisao jedan od učenika. Tražili smo naslov koji bi mogao da izrazi promenu kvaliteta dubokog razmišljanja, nešto što su učenici postigli nakon dugog procesa stvaranja.

foto de Jonas Willami Ferreira - localidade: Rua do Rosário, Centro

Ulica Rosário, Centar. Fotografija: Jonas Willami Ferreira, objavljena uz dozvolu.

Morro do Livramento, Gamboa. Foto de Larisse Paiva, publicada com autorização.

Livramento brdo, Gamboa. Fotografija: Larisse Paiva, objavljena uz dozvolu.

Autor spomenutog eseja je Jonas Willami, 17-ogodišnjak, koji je rekao da je ovo promocija knjige:

Me deu mais paixão pela fotografia. Foi uma sensação muito boa, de ver a felicidade de todos aqui no lançamento, pois não é apenas um projeto, somos uma família. E a frase se encaixa perfeitamente no eixo da história que se passa o livro.

Dala mi je više strasti za fotografiju. Bio je to divan osećaj da se vidi sreća svih okupljenih na promociji knjige, jer ovo nije samo projekat, mi smo porodica. A ta rečenica se savršeno uklapa sa pričom u ovoj knjizi.

foto de Augusto Araújo - localidade: Rua Sargento Silva Nunes, Nova Holanda, Maré

Sargento Silva Nunes st., Nova Holanda, Komplekso da Maré. Fotografija: Augusto Araújo, objavljena uz dozvolu.

foto de Lucas Eduardo Mercês da Costa - localidade: Palácio do Itamaraty, Centro

Itamaraty Palata, centar Rio de Žaneira. Fotografija: Lucas Eduardo Mercês da Costa, objavljena uz dozvolu.

Altberg je takođe bio producent dokumentarca o ovom projektu (na portugalskom, bez prevoda):

U knjizi, Ana Maria Mauad, vanredni profesor na odseku za Istoriju Državnog Univerziteta Fluminense, piše o značaju i večnom karakteru slika:

O mundo que conhecemos com essas imagens atravessa os tempos, reunindo passado e presente – os Rios de Machado, do conflito, da pacificação, da vida das pessoas comuns nas suas fascinantes excepcionalidades.

Svet koji spoznamo kroz ove slike prelazi vreme, ujedinjuje prošlost i sadašnjost – više “Rio de Žaneira” Makado de Assisa o konfliktu, učestvovanju, o životu običnih ljudi uz njihove predivne izuzetnosti.